We houden je graag op de hoogte van onze zoektocht naar een duurzaam VAPZ-contract. Hieronder vind je een timeline van de stappen die we al gezet hebben. Wil je de actie voor een duurzaam VAPZ-contract voor zelfstandigen in de zorgsector graag steunen? Laat dan je gegevens achter via dit formulier en we houden je op de hoogte van de verdere stappen.

Juni 2005

Anneleen studeert af als arts en doet wat de meeste jonge artsen doen: ze luistert met een half oor en vooral met een zekere desinteresse naar alle makelaars en fondsbeheerders die de revue passeren om hun producten aan te prijzen. Gewaarborgd Inkomen, Verzekering Beroepsaansprakelijkheid, Verzekering Rechtsbijstand, VAPZ,… Belangrijke dingen, maar boeiend? Ze sluit zich bijna lukraak aan bij een fondsbeheerder voor haar VAPZ, dat in ruil voor conventionering wordt gefinancierd door het RIZIV (ook wel Sociaal Statuut RIZIV of RIZIV-contract genoemd).

Aug 2015

Tien jaar en een bankencrisis later bekijkt ze het eens anders: hoeveel geld zit daar eigenlijk in, in al die verzekerings- en pensioenproducten?(*) Wat gebeurt er eigenlijk met dat geld? Hoe veilig is dat – zie diezelfde bankencrisis – en hoe maatschappelijk verantwoord – zie stapels artikels en websites over schandelijke praktijken in bijvoorbeeld mijnbouw-, farma- en kledingsector, over klimaatverandering en carbon bubble.
Anneleen begint haar zoektocht naar een fonds dat RIZIV-contracten beheert én dat transparante enn maatschappelijk verantwoorde investeringscriteria hanteert.

(*) alle Europese VAPZ-contracten tesamen beheren zo’n 3300 miljard… Ter vergelijking: het Bruto Nationaal Inkomen van België bedroeg in 2015 zo’n 500 miljard.

Okt-dec 2015

Mails en gesprekken met verschillende stakeholders:

  • Haar contactpersoon en nadien de CEO van haar eigen VAPZ-contract. De CEO geeft aan dat er gewerkt wordt aan een ESG-beleid, maar vernoemt geen concrete stappen noch tijdshorizon over de realisatie. Hij ziet veel inhoudelijke en praktische hindernissen.
  • De directeur-generaal van het RIZIV: hij is de zoektocht genegen maar heeft hierin geen bevoegdheid; hij verwijst naar het FSMA en de Nationale Bank die als toezichthouder optreden.
  • De toenmalige directeur van Triodos Bank België: Triodos zelf biedt tot op heden geen pensioenproducten aan. Dhr. Marquet toont zich wel zeer geïnteresseerd in het idee en staat ons sindsdien bij met zijn bijzonder gewaardeerd advies.

Dec 2015

Van het FSMA ontvangen we een goed gedocumenteerde brief met verwijzing naar de wetgeving waaraan VAPZ contracten moeten beantwoorden en de actuele lijst van de VAPZ overeenkomsten die van het FSMA een ‘positief gemotiveerd advies’ hebben verkregen. Dat blijken een dertigtal modelovereenkomsten te zijn, aangeboden door negentien verschillende maatschappijen.

Feb 2016

Samen met een specialist van FairFin gaat Anneleen op bezoek bij het FSMA, waar ze worden ontvangen door twee vriendelijke juristen. We onthouden:

  • Dat we hier vooral veel kunnen leren over juridische en financieel-technische aspecten. Op onze vraag of er aanbieders van RIZIV-contracten zijn die uitblinken in maatschappelijk verantwoord investeren, komt voorlopig geen antwoord.
  • Dat overdracht van de gespaarde reserves van één naar een ander RIZIV-contract fiscaal wordt bestraft met een aanslagvoet van 33%. Wàààt? Hadden wij geen liberale regering die de vrije markt hoog in het vaandel draagt?

Juni 2016

Gesprek met Dirk Coeckelbergh, specialist in ethisch beleggen en CEO van NewB. NewB werkt samen met Monceau, een kleine verzekeraar, maar voor hen zal het te vroeg zijn om de oprichting van een nieuw VAPZ product te realiseren. Desondanks blijft ook dhr. Coeckelbergh sindsdien beschikbaar voor bijzonder gewaardeerde raad en daad.

Juni 2016

Anneleen wordt uitgenodigd door een groep laatstejaarsstudenten geneeskunde aan de UCL om te spreken op een informatienamiddag over ethische en duurzame alternatieven binnen de financiële sector. De reacties zijn zeer enthousiast en zo zijn er meteen veertig Franstalige geïnteresseerden aan boord.

Juni 2016

Minister Borsus van middenstand, zelfstandigen en KMO’s antwoordt op de parlementaire vraag van kamerlid Wouter De Vriendt (Groen). Dit levert een goed overzicht van het aantal fondsen en de daarin omgaande bedragen. Over de fiscale penalisatie is hij niet bevoegd; die vraag schuift door naar minister Van Overtveldt. Het volledige antwoord van minister Borsus lees je hier.

Sept 2016

Anneleen gaat deeltijds aan de slag bij FairFin.

Okt 2016

Voorstelling van het project op de Eerstelijnsbeurs van Domus Medica, de vakvereniging voor huisartsen. De meerderheid van de collega’s reageert positief tot zeer positief, sommigen reageren wat ongeïnteresseerd (“hier ben ik echt niet mee bezig”) en een enkeling reageert negatief (“schoenmaker blijf bij je leest”). Tachtig collega’s geven zich op voor een mailinglijst om verder op de hoogte te worden gehouden!

Okt 2016

Gesprek met dhr. Philip Neyt, voorzitter van PensioPlus, de koepelvereniging van alle instellingen die tweede pijler pensioenproducten aanbieden. Hij blijkt ook in de raad van bestuur te zitten van een verzekeraar die RIZIV-contracten en VAPZ aanbiedt voor de medische sector en brengt me in contact met de CEO van deze instelling.

Okt 2016

We informeren naar de stand van zaken bij Anneleens VAPZ-contract. De CEO schrijft dat zijn bedrijf actief stappen heeft ondernomen om een ‘ethische overlay’ te gaan gebruiken. Het blijkt opnieuw een moeilijke oefening en hij benoemt meerdere problemen: ethische normen zijn subjectief, er is veel ‘window dressing’ in de sector, we moeten onze beleggingsvereisten blijven waarmaken (risico-rendement is evenzeer belangrijk).

Nov 2016

Het project verschijnt op Knack.be.

Nov 2016

Anneleen vertelt over de zoektocht in het Radio 1 programma Hautekiet.

Nov 2016

Artsenkrant brengt een artikel over het project: “Huisarts bouwt aan ethisch VAPZ-contract”

Nov 2016

In het Europees Parlement wordt een herziening van de Europese Pensioenrichtlijn goedgekeurd waaraan een clausule over verplichte transparantie en implementatie van ESG criteria is toegevoegd. Een belangrijke politieke stap! Voor implementatie krijgen de landen twee jaar de tijd.

Dec 2016

Anneleen wordt uitgenodigd door B.O. Gent, een groep die zich voorstelt als het ‘huisartsenparlement’ dat de 350 Gentse huisartsen vertegenwoordigt. Deze collega’s verspreiden het verhaal naar hun achterban waarop opnieuw een twintigtal collega’s zich aanmelden als geïnteresseerd.

Jan 2017

Bank van Breda nodigt Anneleen uit om meer te komen vertellen over dit project. De bank werkt actief aan meer transparantie en stelt vast dat de aandacht van hun publiek (voornamelijk mensen met vrije beroepen) voor duurzaamheid toeneemt. Een eigen VAPZ product zit niet in de planning; ze werken daarvoor met Vivium.

Jan 2017

Bij Vivium komt geen antwoord op mijn mail met vraag voor een gesprek.

Jan 2017

Eerste ontmoeting met de CEO van een geïnteresseerde aanbieder van VAPZ-contracten. Er is veel openheid voor de ontwikkeling van een grondige ESG strategie en we blijven in communicatie.

Feb 2017

Minister Van Overtveldt antwoordt kort op de parlementaire vraag over fiscale penalisatie van de overdracht van RIZIV-contracten naar een andere pensioen- of verzekeringsinstelling. Hij geeft geen verklaring voor de eigenaardige regel dat RIZIV-contracten NIET vallen onder de wet die wél geldt voor alle andere VAPZ producten. Lees het volledige antwoord van minister Van Overtveldt hier.

Feb 2017

FairFin begint aan het uitwerken van een eigen set uitsluitingscriteria: waar loopt onze rode lijn waar bedrijven niet over mogen gaan willen ze in een maatschappelijk en ecologisch verantwoorde investeringsportefeuille aan boord blijven?

Mrt 2017

Telefonische gesprekken met drie experten op het terrein van duurzaam investeren en zogenaamde ‘impact investing’. Alle drie geloven ze dat het mogelijk is om een pensioenproduct te ontwerpen zoals FairFin en Anneleen dat in gedachten hebben; alle drie geloven ze dat de tijd er rijp voor is maar dat de markt pas echt zal bewegen wanneer cliënten een dwingende vraag stellen.

Apr 2017

Het eerste expertenrapport is binnen dankzij een geslaagde crowdfunding bij de achterban van FairFin. Zo gaat co-creatie!

Mei 2017

Het jaarverslag 2016 van Anneleens VAPZ-contract komt online. Het bevat een ambitieuze engagementsverklaring richting ESG, maar niets over hoe en wanneer. In portefeuille zitten nog steeds veel fossiele brandstoffen, veel bedrijven die wapens produceren, veel investeringen in belastingparadijzen. Te veel.

Mei-juni 2017

We werken aan een eerste versie van het ESG deel van ons lastenboek dat zal dienen als richtlijn voor het beheer van het VAPZ-contract dat we willen.

Juli 2017

Rondetafel met vier experten op het terrein van ethisch investeren en impact investing. Op de agenda: de concrete strategie voor het verder vormgeven van een zo ambitieus mogelijk duurzaam VAPZ.

Aug-sept 2017

Bijwerking van het lastenboek op basis van feedback binnen en buiten FairFin.

Sept 2017

Een eerste aanbieder van VAPZ-contracten toont zijn interesse én bereidheid om te onderzoeken of hij zijn hele portfolio kan aanpassen aan het door FairFin opgestelde investeringsbeleid. Hij zegt: ‘ik kan alleen maar erkennen dat de vraag naar transparantie en duurzaamheid toeneemt bij de cliënten en dan vooral bij de jongere generatie. Ik vind dat een zeer legitieme vraag en besef dat er ook bij ons ruimte is voor verbetering.’
Nog een heel traject te gaan, maar één ding is zeker: we zijn vertrokken!